ประวัติแม่อาย


อำเภอแม่อายตั้งอยู่ในบริเวณเมืองโบราณที่ชื่อ เวียงมะลิกา ตั้งอยู่ที่ หมู่ 8 ตำบลแม่อาย ห่างจากที่ว่าการอำเภอแม่อาย 2 กิโลเมตร มีทางแยกออก จากทางหลวงแผ่นดินสายฝาง-ท่าตอน กิโลเมตรที่ 16.50 เป็นทางดินอัดแน่นระยะทาง 200 เมตร มีคูเมืองและซากอิฐกำแพงดินเป็นที่สังเกตได้ราษฏร ถือว่าเป็นโบราณสถานศักดิ์สิทธิ์ ตำนานเวียงมะลิกา เขียนว่า เจ้าแม่มะลิกา เป็นราชบุตรี ในพระเจ้าฝางและพระนางสามผิว (พระนางสามผิว มีพระฉวีวรรณงดงามในตอนเช้า มีพระฉวีวรรณผุดผ่องดุจดอกมะลิ ในเวลาเที่ยงวันพระฉวีวรรณ เปลี่ยนเป็นสีแดงดอกกุหลาบ ต่อมาเวลาเย็นพระฉวีวรรณจะเปลี่ยนแปลงเป็นสีชมพูดุจ ดอกบัวจงกลนี จึงได้พระนามว่า “พระนางสามผิว” พระนางสามผิว มีพระพุทธปฏิมาแก่นจันทร์เป็นพระพุทธรูปประจำพระองค์ ทรงสักการะบูชาทุกค่ำเช้า วันหนึ่งมี่ขุ่นเคืองพระทัยด้วยเรื่อง พระสนมเอกของพระเจ้าฝาง เมื่อถึงเวลาถวายเทียนสักการะบูชาพระพุทธปฏิมาแต่พระองค์ยังมิอาจดับพระทัย ที่ขุ่นเคืองได้ ขณะที่จุดเทียนถวายสักการะ บูชาพระพุทธปฏิมาแก่นจันทร์ และทรงละเลยไว้ด้วยความประมาท เทียนที่จุดไว้ล้มลงเผาไหมพระโอษฐ์พระพุทธปฏิมา รุ่งขึ้นเวลาเช้าเมื่อพระนางเจ้า เสด็จออกจากที่บรรทมทรงทราบว่าเทียนล้มลงเผาไหม้พระโอษฐ์พระพุทธปฏิมาแก่น จันทร์ก็ทรงสำนึกความบาปที่กระทำด้วยความประมาท ครั้นกาลต่อมา พระครรภ์ครบกำหนดทศมาส ประสูติพระราชธิดาผู้ทรงโฉมศิริโสภาคพระฉวีวรรณผุดผ่องแม้นเหมือนพระมารดา แต่ก็มีตำหนิที่ควรสมเพชที่พระธิดา มีริมพระโอษฐ์ล่างแหว่งไป

เมื่อราชบุตรีทรงวุฒิจำเริญขึ้น พระเจ้าฝางทรงเกรงเป็นที่ละอายแก่ไพร่ฟ้าพลเมืองจึงทรงสร้างสวนหลวงขึ้นทาง ทิศเหนีอเวียงสุโท (ใกล้กับ เมืองฝาง) และสร้างคุ้มหลวง ประกอบด้วย คู และปราการ ล้อมรอบประทานราชบุตรี ให้เป็นที่ประทับสำราญ สวนหลวงแห่งนั้นจึงได้ชื่อว่า “เวียงมะลิกา” เชื่อว่า เวียงมะลิกาไม่มีบุรุษเพศเลย ผู้คนล้วนแต่สตรีเพศพระแม่เจ้าทรงฝึกฝนสตรีผู้กำยำเป็นทะแกล้วคนหาญของเวียง มะลิกา จนเป็นที่ลือชา ปรากฏว่าเวียงมะลิกามีคนหาญการธนูที่แกร่งกล้ายิงแม่นนัก

กาลต่อมามีราชบุตรของเจ้าผู้ครองเวียงภูก่ำ (แคว้นไตใหญ่) ได้สดับข่าวเกี่ยวกับพระเจ้าแม่มะลิกา แรงแห่งบุพเพสันนิวาสเกิดขึ้นในราชบุตร พระราชบุตรได้ทรงอ้อนวอนพระเจ้าภูก่ำ ขอเสด็จไปเวียงมะลิกาเยี่ยงสามัญชนคนค้าขาย พระเจ้าภูก่ำทรงอนุยาต แล้วดำรัสสั่งอำมาตย์คนสนิท ให้ ตระเตรียมม้าต่างอัญมณีเป็นสินค้าโดยเสด็จพระราชบุตร ข่าวการเสด็จฯของพระราชบุตรทราบถึงเจ้าแม่มะลิกา พระองค์ก็เกิดอางขนางในวันที่พระราช บุตรกำหนดเข้าเฝ้าถวาย อัญมณีแม่เจ้าก็เสด็จหลีกลี้ไปสรงสนานน้ำห้วยและแต่งให้พระพี่เลี้ยงนางเห ลี่ยวอยู่เวียงมะลิการับเสด็จพระราชบุตร เมื่อพระราช บุตรในรูปของพ่อค้านายวาณิชเข้าเฝ้า พระพี่เลี้ยงก็กล่าวว่าแม่เจ้าไม่ทรงปรารถนาพบเห็นชายใด ๆ และไม่ต้องประสงค์ในการได้ยินเรื่องเช่นนี้ พ่อค้า จำแลงก็ลากลับเวียงภูก่ำด้วยความโทมนัส ขณะที่พระนางมะลิกาสรงสนานอยู่ น้ำในลำห้วยก็กลายเป็นสีเลือดด้วยละอายพระทัยคนทั้งหลายจึงเรียกน้ำห้วย นั้นว่า “แม่อาย” จึงได้ชื่อตำบลนี้ว่า “แม่อาย”

อำเภอแม่อาย เดิมเป็นกิ่งอำเภอขึ้นกับอำเภอฝาง ซึ่งทางราชการได้แยกตำบลแม่อาย ตำบลแม่สาว และตำบลแม่นาวาง ออกจากอำเภอฝาง ยกฐานะ ให้เป็นกิ่ง ให้นามว่ากิ่งอำเภอแม่อายตามประกาศกระทรวงมหาดไทย ลงวันที่ 10 สิงหาคม 2510 และเวลาต่อมาอีก 6 ปี ได้ประกาศยกฐานะกิ่งอำเภอแม่อาย ขึ้นเป็นอำเภอแม่อาย เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 2516

อำเภอแม่อายอยู่ห่างจากอำเภอเมืองเชียงใหม่ ไปทางทิศเหนือประมาณ 175 กิโลเมตร อำเภอแม่อายมีแหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์และ วัฒนธรรมที่สำคัญเช่น พระธาตุสบฝาง พระธาตุดอยน้ำค้าง พระธาตุปูแช่ อนุสาวรีย์เจ้าแม่มะลิกา

อำเภอแม่อายในปัจจุบันนี้มีพื้นที่ ประมาณ 736,701ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 478,725 ไร่ อยู่ห่างจากตัวจังหวัดเชียงใหม่167 กิโลเมตร และอยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 900 กิโลเมตร มีประชากรทั้งหมดประมาณ 74,328 คนโดยแบ่งเป็นชาย 37,142 คนและหญิง 37,146 คนเป็นชาวพื้นราบ 60% และเป็นชาวเขาเผ่าต่างๆ รวม 40% แบ่งการปกครองออกเป็น 7 ตำบลคือ 1. ตำบลแม่อาย 2. ตำบลมะลิกา 3. ตำบลท่าตอน 4. ตำบลแม่สาว 5. ตำบลแม่นาวาง 6. ตำบลบ้านหลวง และ 7. ตำบลสันต้นหมื้อ รวมทั้งสิ้น 80 หมู่บ้าน รวม 14,966 ครัวเรือน(ข้อมูลสำรวจปี2541)

เมืองเจ้าแม่มะลิกา  เป็นสง่าวัดท่าตอน
น้ำพุ ร้อนเมืองงาม  ล่องแพตามแม่น้ำกก
ดอยผ้าห่มปกบังเงา  ชนชาวเขาหลากหลาย
มากมายด้วยผลไม้

Categories: สังคม ศาสนา วัฒนธรรม | ป้ายกำกับ: , , | 65 ความเห็น

เมนูนำทาง เรื่อง

65 thoughts on “ประวัติแม่อาย

Comment navigation

  1. ป้ารีย์

    ได้รับความรู้เรื่องประวัติเมืองแม่อายจากการเข้ามาศึกษาหาความรู้ในแหล่งข้อมูลขอขอบคุณทุกๆท่านที่ได้ช่วยกันแนะนำเกี่ยวกับเมืองแม่อายสถานที่ท่องเที่ยวและอีกหลายๆอย่างเพื่อจะได้นำไปให้นักเรียน นักศึกษาได้ศึกษาหาความรู้ความเป็นมาท้องถิ่นของตนให้เข้าใจอย่างถูกต้อง
    ขอบคุณเจ้า

  2. ทำ ทำ ทำ ทำ ทำท ทำ ทำทำ ทำท ทำ ทำ ทำ ทำ ททำทำ ทำท ทำทำ ททำทำทำ ทำทำท ทำทำทำทำทำทำททำทำทำทำทำทำทำทำททำทำทำทำพททำทำทำททำทำททำทำทำททำทำทำททำทดมดมมดมดมมมดมดมดมดมดมดมมดมดมดมมดมดมดมดมดมดมดมดมดมดมดมดมดมดมดมดมดมมดมดมดมดม

  3. ด.ญ ศิริพร สารสิทธิ

    จากการที่หนูอ่านมา หนูได้ความรู้ มากมายการที่เราได้มาเที่ยวที่อำเภอแม่อาย และผมก็ได้รู้ว่าได้มี เจ้าแม่มะลิกาได่มาตั้งถิ่นถานที่ต.มะลิกาโดยมีเจ้าแม่มะลิกาเป็นผู้นำทัพ และผมก็ได้รู้ถึงพิธีกรรมต่างๆ เช่น เวียงมะลิกา

  4. สุวรรณ ศรีวงค์

    okจากการที่ผมได้ศึกษาประวัติของอำเภอเเม่อายทำให้ผมได้มีความรู้มากมายหลายประการไม่ว่าจะเป็นด้านประวัติแม่อายหรือสถานที่ท่องเที่ยวของอำเภอแม่อายความรู้ที่ผมได้วันนี้จากการศึกษาประวัติเเม่อายผมจะย่อค้าวๆว่า ในอำเภอเเม่อายมีสถานที่ศักดิ์สิทธิ์อยู่ คือ ศาลเจ้าแม่มะลิกา ที่อดีตตก่อนท่านปกคลองเมืองเเม่อายเเละมีบุตรีอยู่ที่พระเจ้าฝางพระนามว่า(พระนางสามผิว)ครับ

  5. หนึ่ง สังลาย

    ได้รู้ว่าอำเภอแม่อายเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์มีแหล่งท่องเทียวทางประวัติศาสตร์และวัฒนะธรรมที่สำคัญ

  6. ด.ญ เวฬุมาศ ชัยแก้ว

    อำเภอแม่อายตั้งอยู่ในบริเวณเมืองโบราณที่ชื่อ เวียงมะลิกา ตั้งอยู่ที่ หมู่ ๘ ตำบลแม่อาย ห่างจากที่ว่าการอำเภอแม่อาย ๒ กิโลเมตรคุณคุร ได้บอกประสบการของครูอั้มที่ได้ไปเทียวที่ต่างๆเช่น ครูไปเทียวที่วัดท่าตอน

  7. ด.ช เกียรติศักคิ์ กิติใจ

    จากความรู้ที่ใด้เรียนรู้ในเรืองนี้ แม่อายตั้งอยู่ในบริเวณเมืองประวัติของเจ้าแม่มะลิกาและอืนๆ

  8. กรวรรร คำลือ

    ได้รู้ความเป็นมาของอำเภอแม่อาย รู้สึกสนุกมากกกกกกกกกกกก

  9. ด.ญ. ปิยะธิดา จันทนา

    จากการที่หนูอ่านมา หนูได้ความรู้ เกี่ยวกับแม่อายเช่น ประวัติของเจ้าแม่มะลิกาและอืนๆ
    พระนางสามผิว มีพระฉวีวรรณงดงามในตอนเช้า มีพระฉวีวรรเวลาเที่ยงวัพระฉวีวรรณ เปลี่ยนเป็นสีแดงดอกกุหลาบ ต่อมาเวลาเย็นพระฉวีวรรณจะเปลี่ยนแปลงเป็นสีชมพูประวัติของอำเภอเเม่อายมีอีกมากมายและขอใพวกเราได้ศึกษากันต่อไปค่ะ

  10. จักรกฤษณ์ กองแก้ว

    ผมรู้ว่า เจ้าแม่มะลิกาเป็นเจ้าแห่งเมืองมะลิกา

    และพระนางสามผิว มีพระฉวีวรรณงดงามในตอนเช้า

  11. ด.ช.วรัญญู ปัญญาอ้าย

    ได้รู้ว่าอำเภอแม่อายเป็นเมืองโบราณสถานศักดิ์สิทธิ์มีเจ้าแม่มะลิกาเป็นราชบุตรตรีของเจ้าฝางและ
    พระนางสามผิวและมีวัฒนะธรรมทีสำคัญเช่นพระธาตุสบฝาง พระธาตุดอยน้ำค้าง พระธาตุปู่แช่
    อนุสาวรีย์เจ้าแม่มะลิกา

  12. อุ๊ นายต๊ะ

    รุ้และเข้าใจประวัติของเมืองแม่อาย
    แม่อาย มีตำนานและเรื่องราวน่าสน
    ใจมากมาย และสนุกกับการอ่านเหมือน
    เราได้ท่องเที่ยวไปในอดีต*0*

  13. วิไลพร คำนาง

    ได้รู้เกี่ยวกับความเป็นมาของเจ้าเเม่มะลิกา เเละอำเภอเเม่อาย ว่าเป็นอย่างราย
    ในอดีตเจ้าเเม่มะลิกาเป็นมาอย่างไร

  14. สมรส จะหา

    ความรู้ที่ผมได้จากการศึกษาประวัติของอำเภอเเม่อายมีอยู่ว่าในอำเภอเเม่อายมีสถานที่ศักดิ์สิทธิ์อยู่นั้นก็คือศาลเจ้าแม่มะลิกาตั้งอยู่ที่บ้าน หมู่8 ต.แม่อาย อ.เเม่อาย จ.เชียงใหม่เจ้าแม่มะลิกามีประวัติมกามายเจ้าแม่มะลิกาเป็นบุตรีของพระเจ้าฝางซึ่งมีพระนามว่า(พระนางสามผิว)นี้ก็เป็นส่วนหนึ่งของประวัติอำเภอเเมอายถ้าทุกท่านอยากมีความรู้มากกว่านี้ก็เชิญท่านอ่านได้เลยที่”ประวัติเเม่อาย”นะครับ

Comment navigation

แสดงความเห็นหน่อยนะ

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

บลอกที่ WordPress.com .